Femicide

Femicide is een ernstige vorm van geweld tegen vrouwen. Vaak gaat hier een periode van controle, intimidatie, bedreiging of ander geweld aan vooraf. 

Aandacht voor femicide

Te veel vrouwen krijgen te maken met geweld, intimidatie of bedreiging, soms met een dodelijke afloop. Daarom vraagt de gemeente samen met maatschappelijke partners aandacht voor femicide, de signalen die eraan vooraf kunnen gaan en de mogelijkheden voor hulp en ondersteuning. 

Op deze pagina leest u wat femicide is. Hoe u signalen kunt herkennen. Wat u als omstander kunt doen en waar u terecht kunt voor hulp of advies.

Wat is femicide?

Femicide is het opzettelijk doden van een vrouw of meisje omdat zij vrouw is. Dit is niet zomaar moord: het motief heeft te maken met de sekse van het slachtoffer. Vaak is de dader een (ex-)partner, familielid of iemand anders uit de directe omgeving van het slachtoffer. 

Femicide ontstaat meestal niet uit het niets. In veel gevallen gaan hier patronen van controle, dwang, stalking, bedreigingen of geweld aan vooraf. Dit wordt ook wel intieme terreur genoemd. 

Er zijn vaak al signalen zichtbaar voordat het geweld escaleert. Door deze signalen tijdig te herkennen en bespreekbaar te maken, kunnen slachtoffers, omstanders en professionals eerder hulp inschakelen. 

In Nederland worden jaarlijks gemiddeld 40 tot 43 vrouwen het slachtoffer van femicide. Dit komt neer op ongeveer één vermoorde vrouw per acht à negen dagen. 

Femicide wordt vaak gebruikt als synoniem voor vrouwenmoord. De term vrouwenmoord omvat iedere moord op een vrouw. De term femicide legt de nadruk op het gendergerelateerde karakter van deze moorden: het doden van vrouwen omdat zij vrouw zijn.

Herkent u de signalen/rode vlaggen?

Aan femicide gaan vaak signalen, zogeheten ‘rode vlaggen’ vooraf:  

  • Stalking 
  • Bedreiging met dood (richting slachtoffer, de kinderen of dreiging zelfdoding) 
  • Dreiging zelfdoding 
  • Wapenbezit of gebruik van wapens 
  • Recent gewelddadig gedrag 
  • Geweld tijdens zwangerschap 
  • Gedwongen seks 
  • Onthouden van zorg die acuut de gezondheid bedreigt 
  • Poging verwurging, verstikking of verdrinking 
  • Slachtoffer wordt geïsoleerd van familie, vrienden 
  • Extreme angst bij het slachtoffer dat haar leven of dat van haar kinderen in gevaar is 
  • Slachtoffer durft niet te spreken in de buurt van de partner en/of toont angst voor de partner 
  • Toenemende escalatie van ernst en/of frequentie van geweld 

Onderzoek laat zien dat bepaalde signalen vaker voorkomen in situaties die uiteindelijk escaleren naar ernstig geweld of femicide. Vooral stalking, dwingende controle, bedreigingen, isolatie van familie en vrienden en eerdere wurging zijn belangrijke waarschuwingssignalen. 

Meer informatie over rode vlaggen vindt u op de website van Stichting Open Mind(externe link). 

Herkent u deze signalen bij uzelf of iemand in uw omgeving? Neem ze serieus en zoek advies of hulp. 

Wat kunt u doen als omstander?

Geweld speelt zich vaak af achter de voordeur. Daardoor zijn omstanders belangrijk bij het herkennen van signalen. 

U kunt helpen door: 

  • signalen serieus te nemen; 
  • uw zorgen uit te spreken; 
  • zonder oordeel te luisteren; 
  • iemand te wijzen op hulp en ondersteuning; 
  • bij direct gevaar 112 te bellen. 

U hoeft het probleem niet zelf op te lossen. Soms kan een luisterend oor of een eenvoudige vraag al een eerste stap zijn. 

Heeft u hulp of ondersteuning nodig?

Heeft u zelf te maken met geweld, controle, intimidatie of bedreiging? Of maakt u zich zorgen om iemand een vriendin, familielid, collega, buur of kennis?  

U hoeft hier niet alleen mee om te gaan. Er zijn verschillende organisaties die kunnen helpen. 

Bel bij direct gevaar altijd 112. 

Veilig Thuis Gelderland-Midden 

Veilig Thuis geeft advies en ondersteuning bij huiselijk geweld en kindermishandeling. 

Moviera

Inwoners van onze gemeente kunnen ook terecht bij Moviera. Moviera biedt ambulante hulp(externe link) (thuis of op locatie) en opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld en mensenhandel in Gelderland. Moviera biedt ook ondersteuning aan mensen die merken dat boosheid, jaloezie of controlegedrag een grote rol speelt in hun relatie. 

Tentoonstelling FEMICIDE

De tentoonstelling FEMICIDE is geopend op het Remigiusplein in Duiven in samenwerking met Stichting Open Mind. De tentoonstelling brengt de verhalen van dertien vrouwen die door hun (ex-)partner om het leven zijn gebracht onder de aandacht. Met indrukwekkende portretten en persoonlijke verhalen van nabestaanden vraagt de expositie aandacht voor femicide, de signalen die eraan vooraf kunnen gaan en het belang van bewustwording. 

De tentoonstelling blijft staan van 2 tot 22 september 2026 en is vrij toegankelijk voor inwoners, maatschappelijke organisaties, professionals en andere geïnteresseerden. Bezoekers worden uitgenodigd stil te staan bij de verhalen achter de cijfers, signalen van geweld te herkennen en met elkaar in gesprek te gaan.